Eliminujmy HCV zanim doprowadzi do raka

Najgroźniejszym powikłaniem wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C) jest rak wątrobowokomórkowy. Dlatego ważnym elementem profilaktyki przeciwnowotworowej jest zarówno wczesne diagnozowanie zakażenia HCV (hepatitis c virus), jak i leczenie jego skutków.

Według szacunków w Polsce HCV zakażonych jest ok. 200 tys. osób. Problem w tym, że tylko co dziesiąta wie o swojej chorobie. W skali świata wirus ten jest przyczyną 70 proc. przypadków przewlekłego zapalenia wątroby. Co prawda choroba postępuje powoli, jednak w ciągu 20–25 lat trwania prowadzi do marskości wątroby u 5–20 proc. chorych, czego następstwem może być rak wątrobowokomórkowy.

Czynniki ryzyka

Do zakażenia wirusem dochodzi poprzez kontakt z krwią nosiciela, w tym niejałowe narzędzia medyczne lub niemedyczne, chociażby urządzenia do robienia tak modnych w ostatnich latach tatuaży czy zabiegów medycyny estetycznej. Natomiast zakażenia drogą kontaktów seksualnych są rzadkie, ale częste zmiany partnerów zwiększają ryzyko.

- U ponad 50 proc. zakażonych nie udaje się określić, jak ani kiedy doszło do transmisji HCV, dlatego w przypadku wątpliwości lub występowania niepokojących objawów, należy zwrócić się do lekarza. Badania diagnostyczne są kluczowym elementem profilaktyki. Często mówimy „zrób test na HIV”. Podobnie powinniśmy powtarzać „zrób test na HCV”. Odpowiednio wcześnie wykryte zakażenie i podjęte leczenie przeciwwirusowe z jednej strony chroni osobę zakażoną HCV, z drugiej pacjent zdiagnozowany i wyleczony nie stanowi źródła zakażenia dla innych osób – mówi prof. dr hab. Brygida Knysz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Aby uniknąć zachorowania na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C należy przestrzegać ogólnych zasad zapobiegania chorobom przenoszonym przez krew – zwracać uwagę na zasady higieny w placówkach medycznych, gabinetach fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu, które powinny stosować sprzęt jednorazowego użytku, albo odpowiednio dezynfekowany lub sterylizowany. Natomiast nie ma szczepionki przeciwko HCV.

Objawy WZW C

Większość chorych na WZW typu C nie odczuwa żadnych charakterystycznych dolegliwości. Najczęstszym objawem jest uczucie zmęczenia, senność, obniżony nastrój, niekiedy bóle głowy, które nie kojarzą się z chorobami gastrologicznymi. U części pacjentów może pojawić się nieznaczne powiększenie wątroby, a czasem także żółtaczka występująca stale lub nawracająca okresowo. Rzadziej następuje powiększenie śledziony.

Zdarza się też, że pierwszymi objawami wskazującymi na chorobę wątroby związaną z zakażeniem HCV jest marskość (czasem przebiegająca już pod postacią wodobrzusza, obrzęków kończyn dolnych, chudnięcia, znacznego osłabienia i zaburzenia koncentracji). Pozawątrobowe objawy związane z zakażeniem HCV to np. zapalenie tętnic, kłębuszkowe zapalenie nerek,  limfocytarne zapalenie ślinianek, limfoproliferacja i chłoniaki z limfocytów B, zaburzenia nastroju i funkcji poznawczych, polineuropatia obwodowa, choroba Hashimoto i cukrzyca typu 2. Często chorzy o tym, że mają zapalenie wątroby typu C dowiadują przez przypadek, podczas diagnozy zupełnie innego schorzenia.

Leczenie coraz bezpieczniejsze

Kilkadziesiąt lat temu lekarze nie dysponowali skuteczną bronią przeciw HCV. Przełomem było wprowadzenie terapii interferonem, co dawało szansę na ratunek ok. 30-40 proc. zakażonych. Kolejnym krokiem była łączona terapia interferonem i rybawiryną, która zwiększała szansę na wyleczenie u około 50 proc. chorych (w zależności od genotypu HCV). Nowoczesne, tzw. terapie bezinterferonowe zawierające kombinacje 2-3 leków o różnych punktach uchwytu (inhibitory proteazy, NS5A, polimerazy) hamują namnażanie wirusa, szanse na wyleczenie sięgają prawie 100 proc., a działania niepożądane są niewielkie.    

-  Eliminacja HCV w fazie przewlekłego zapalenia wątroby to zminimalizowanie ryzyka rozwoju raka wątrobowokomórkowego. Natomiast terapia przeciwwirusowa choć przyczyni się do eliminacji HCV to jednak nie odwróci już zaawansowanej choroby wątroby. W przypadku marskości obowiązuje ścisłe monitorowanie pacjenta celem wczesnej diagnostyki raka wątrobowokomórkowego - mówi prof. Brygida Knysz. (PAP)
MS

Konsultacja: prof. dr hab. Brygida Knysz,  kierownik Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
 
Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.
www.gov.pl/zdrowie
www.planujedlugiezycie.pl

POBIERZ MATERIAŁ I PUBLIKUJ ZA DARMO