Dowiedz się, jak uniknąć raka ucha

Profilaktyka nowotworów ucha powinna przede wszystkim obejmować unikanie ekspozycji na słońce, leczenie przewlekłych stanów zapalnych ucha oraz okresowe kontrole laryngologiczne u osób po przebytej radioterapii w obrębie głowy i szyi.

Najczęstszym guzem złośliwym jest rak płaskonabłonkowy, który rozwija się głównie w obrębie małżowiny usznej (85 proc. przypadków), rzadziej w przewodzie słuchowym zewnętrznym (10 proc.) lub w uchu środkowym (5 proc.). Występuje on częściej u mężczyzn niż u kobiet, zwykle po 50. roku życia.

Innym guzem złośliwym pochodzenia nabłonkowego jest rak podstawnokomórkowy, który w przeciwieństwie do poprzedniego cechuje się korzystniejszym przebiegiem klinicznym, gdyż nie daje przerzutów do węzłów chłonnych i przerzutów odległych. Guz ten występuje wyłącznie w obrębie małżowiny usznej i podobnie jak rak płaskonabłonkowy również częściej dotyczy mężczyzn po 50 roku życia.  

Trzecim, bardzo rzadko występującym nowotworem jest czerniak. Lokalizuje się na małżowinie usznej i cechuje bardzo szybkim przebiegiem klinicznym i wczesnym powstawaniem przerzutów.
Natomiast nowotwory takie jak gruczolakorak czy rak gruczołowo-torbielowaty występujące w przewodzie słuchowym zewnętrznym obserwuje się bardzo rzadko.  

Trzy kroki do profilaktyki

Nowotwory złośliwe ucha występują stosunkowo rzadko, dlatego ich profilaktyce poświęca się niewiele uwagi. Poza tym etiologia rozwoju nie została do końca poznana, lecz przyjmuje się, że czynniki sprzyjających zachorowaniu to:
•    Promieniowanie UV. Zmiany rozwijające się w obrębie małżowiny usznej mogą mieć związek z ekspozycją ucha na promieniowanie ultrafioletowe. Dlatego istotnym elementem profilaktyki jest unikanie długiego przebywania na słońcu oraz noszenie okryć głowy. Dotyczy to przede wszystkim osób zawodowo pracujących na świeżym powietrzu np. rolników czy murarzy.
•    Przewlekłe stany zapalne ucha, które utrzymują się przez wiele (zwykle kilkanaście) lat, mogą prowadzić do różnego rodzaju powikłań zapalnych takich jak porażenie nerwu twarzowego, zapalenie błędnika, zapalnie opon mózgowo-rdzeniowych czy ropień mózgu, ale także do rozwoju nowotworów przewodu słuchowego zewnętrznego i ucha środkowego. Bardzo ważna jest tu prawidłowa diagnostyka i leczenie przez specjalistę otolaryngologa, a w wielu przypadkach jedynym skutecznym sposobem postępowania jest operacja ucha środkowego.
•    Przebyte napromienianie okolic głowy i szyi. Nowoczesne techniki radioterapii w niektórych przypadkach stanowią najlepszą metodę leczenia nowotworów głowy i szyi lub są stosowane jako terapia uzupełniająca po operacji. Niestety, efektem ubocznym radioterapii może być rozwój tzw. nowotworów indukowanych także w obrębie struktur ucha i kości skroniowej, obserwowanych często po wielu latach od leczenia pierwotnego nowotworu. Obserwacja i regularne badania laryngologiczne pozwalają na ich wczesne wykrycie. (PAP)

MS

Konsultacja: dr n. med. Wojciech Gawęcki otolaryngolog z Kliniki Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.
www.gov.pl/zdrowie
www.planujedlugiezycie.pl

POBIERZ MATERIAŁ I PUBLIKUJ ZA DARMO