Rak prostaty – co powinno stanowić sygnał do pilnej konsultacji z lekarzem?

Rak prostaty to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych występujących u mężczyzn. W Polsce zachorowania na raka prostaty (określanego także jako rak stercza lub gruczołu krokowego) podwoiły się w ciągu ostatnich 10 lat. Sprawdź, jak nie przegapić objawów alarmowych.
PAP/Zdjęcie ilustracyjne
PAP/Zdjęcie ilustracyjne

Objawy, których nie możesz zbagatelizować:

1.    częste oddawanie moczu,
2.    przerywany lub słaby strumień w trakcie oddawania moczu,
3.    uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
4.    krew w moczu,
5.    krew w nasieniu,
6.    ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
7.    dyskomfort w pozycji siedzącej z powodu powiększonego gruczołu krokowego,
8.    ból pleców, bioder, ud, ramion,
9.    nagła utrata masy ciała,
10.    ciągłe zmęczenie.

Spośród najważniejszych czynników ryzyka związanego z tym nowotworem warto wspomnieć o wieku (zmienia się gospodarka hormonalna męskiego organizmu) i wewnątrznabłonkowej neoplazji sterczowej (niekontrolowanym namnażaniu się komórek nabłonka, które w wyniku transformacji przekształcają się w komórki nowotworowe). Szczególną czujność powinni zachować mężczyźni, u których rak prostaty występował w najbliższej rodzinie. U nich bowiem ryzyko rozwoju nowotworu prostaty znacząco wzrasta. Ryzyko wzrasta dwukrotnie, jeżeli chorobę rozpoznano u krewnego I stopnia (ojciec lub brat). Gdy nowotwór występuje u przynajmniej 3 krewnych pierwszej linii lub co najmniej 2 w wieku poniżej 55. roku życia, można rozpoznać dziedzicznie uwarunkowanego raka prostaty.

Czynniki genetyczne także odgrywają rolę. Jak tłumaczy Bartosz Itrych, ordynator Oddziału Onkologii Klinicznej i Chemioterapii oraz Oddziału Badań Klinicznych Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Słupsku, genem, który znacząco zwiększa skłonność do rozwoju raka gruczołu krokowego, jak w przypadku raka piersi i jajnika, jest gen BRCA, a w szczególności gen BRCA2. Rak gruczołu krokowego związany z mutacjami BRCA2 jest agresywny i częściej oraz wcześniej prowadzi do rozwoju przerzutów oraz zgonu. - Obok zmutowanych genów BRCA także inne geny, jeżeli uległy mutacji, mogą prowadzić do wystąpienia raka gruczołu krokowego - mówi Bartosz Itrych.  

Według niego, najczęstszym nowotworem złośliwym gruczołu krokowego (95 proc. przypadków) jest rak gruczołowy. - Poza tym w gruczole krokowym mogą występować raki z nabłonka przejściowego, nowotwory neuroendokrynne, mięsaki, chłoniaki i nowotwory przerzutowe. Rak gruczołu krokowego rozwija się najczęściej obwodowo, w części tylnej i tylno-bocznej. Lokalizacja centralna jest rzadka, ale charakteryzuje się bardzo agresywnym przebiegiem - tłumaczy Bartosz Itrych. Warto przy tym pamiętać, że nie każda zmiana nowotworowa jest groźna. W gruczole krokowym często występuje niezłośliwy nowotwór – gruczolak stercza. Rak prostaty rzadko występuje przed 40-tką. Choroba najczęściej dotyka panów powyżej 65 roku życia.

Dlatego tak ważna jest znajomość objawów. Wcześniejsza interwencja medyczna to szansa na skuteczniejsze leczenie. W zależności od fazy rozwoju, rak prostaty może dawać różne objawy.

- Większość raków gruczołu krokowego jest wykrywana w stadium bezobjawowym, z chorobą ograniczoną do narządu. Ewentualne objawy ze strony dolnych dróg moczowych wiążą się zazwyczaj ze współistniejącym łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Nowotwory zaawansowane miejscowo mogą powodować utrudnienie odpływu moczu z pęcherza moczowego, bólami w kroczu i podbrzuszu, a czasem może dochodzić do zatrzymania moczu. W stadium choroby przerzutowej (mniej niż 10 proc. nowych rozpoznań), głównie w przypadku przerzutów do układu kostnego, pierwszym objawem choroby mogą być bóle kostne oraz złamania patologiczne - mówi Bartosz Itrych.

Podstawowym badaniem pozwalającym wykryć nowotwór prostaty jest badanie stercza przez odbytnicę, mogące ujawnić nadmierną twardość, wyczuwalny guzek lub masywny naciek nowotworowy sięgający kości. Czułość izolowanego badania per rectum w diagnostyce raka stercza jest ograniczona, jednak stwierdzenie nieprawidłowości ma związek z większym stopniem złośliwości w skali Gleasona (zalecany przez WHO sposób oceny patomorfologicznej raka gruczołu krokowego).

- Czasem symptomy raka prostaty są mało specyficzne, jak np. zaburzenia erekcji lub bóle kostne i mogą imitować objawy z innych dziedzin medycyny – dodaje lek. Bartosz Itrych.

W przypadku zaobserwowania u siebie takich objawów należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub urologa, który – w razie potrzeby – skieruje na dalsza diagnostykę onkologiczną.

- Ma to bardzo istotne znaczenie. Niemal połowa mężczyzn z rakiem prostaty ignoruje objawy świadczące o postępie choroby, takie jak ból. To prowadzi do opóźnienia terapii. A to z kolei przekłada się na gorsze wyniki leczenia – podsumowuje specjalista.

Najlepszą profilaktyką jest czujność onkologiczna, zwracanie uwagi na niepokojące objawy, a w razie ich wystąpienia, pilny kontakt z lekarzem.

(PAP)

Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.

www.gov.pl/zdrowie

www.planujedlugiezycie.pl

 

POBIERZ MATERIAŁ I PUBLIKUJ ZA DARMO